Khám, chữa bệnh từ xa – hướng đi đúng đắn trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19

28/04/2023 - Lê Tuấn Sơn 8432 Lượt xem

 Trong thời gian qua, việc triển khai Đề án “Khám, chữa bệnh từ xa” đã mang lại những hiệu quả rõ rệt đối với công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân, giảm chi phí BHYT, nhất là trong giai đoạn dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp.

Trên cơ sở Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 3/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 2628/QĐ-BYT phê duyệt Đề án “Khám, chữa bệnh từ xa” giai đoạn 2020 – 2025.

Việc triển khai Đề án đã đạt được hiệu quả rõ rệt trong thời gian qua, nhất là trong giai đoạn dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp hiện nay. Trong đó, những lợi ích thu được từ mô hình này phải kể đến như: thực hiện được biện pháp giãn cách xã hội phòng, chống dịch bệnh, giảm tập trung đông người tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; tăng cường tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng cho người dân ở vùng nông thôn, đặc biệt là người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn; giảm chi phí khám bệnh, chữa bệnh, chi phí bảo hiểm y tế, các chi phí khác cho người dân; phát triển được mạng lưới liên thông của hệ thống bệnh viện từ trung ương tới địa phương trong việc chẩn đoán và đưa ra phác đồ điều trị tốt nhất.

Hình ảnh buổi hổi chuẩn từ xa tại Bệnh viện Nhi đồng 1, thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Phạm Thị Phượng)

Sau khi Đề án được ký, ban hành, Bộ Y tế chỉ đạo các bệnh viện tuyến trên trực thuộc Bộ Y tế và các bệnh viện tuyến trên thuộc Sở Y tế Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng hệ thống mạng lưới triển khai Đề án. Cùng với đó Bộ Y tế phối hợp với Tập đoàn viễn thông quân đội Viettel nâng cấp cơ sở hạ tầng, đầu tư lắp đặt trang thiết bị về công nghệ thông tin cho các bệnh viện để đáp ứng yêu cầu kết nối triển khai hoạt động tư vấn khám, chữa bệnh từ xa, giai đoạn này Tập đoàn viễn thông quân đội Viettel cũng tài trợ chọ ngành Y tế trang thiết bị công nghệ thông tin cho 518 điểm cầu (theo số liệu vào tháng 9/2021), các điểm cầu còn lại do UBND các tỉnh và các Sở Y tế, bệnh viện tự dành kinh phí, cải tạo nâng cấp hoặc đầu tư mới các trung tâm, phòng hội chẩn trực tuyến để tổ chức tư vân khám, chữa bệnh từ xa.

Với việc triển khai Đề án “Khám, chữa bệnh từ xa” giai đoạn 2020 – 2025 và các Đề án nêu trên không chỉ giúp Bộ Y tế tăng cường đội ngũ bác sĩ cho các tuyến mà còn góp phẩn đẩy mạnh việc nâng cao chất lượng chuyên môn để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cho nhân dân trong thời gian tới.

Sau 1 năm triển khai, đến nay, 32 bệnh viện tuyến trên đã khai trương hệ thống khám, chữa bệnh từ xa (chiếm 78%); kết nối với 1500 bệnh viện tuyến dưới qua mạng Viettel và qua phần mềm Zoom. Việc ứng dụng công nghệ thông tin đã giúp tập hợp đội ngũ chuyên gia đầu ngành và các bệnh viện xích lại gần nhau hơn, đem lại cơ hội được cứu chữa cho rất nhiều ca bệnh nặng, tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng cho các bệnh nhân tuyến dưới. Ngoài ra, trong tình hình dịch COVID-19, điều này cũng góp phần thực hiện biện pháp giãn cách xã hội phòng chống dịch bệnh, giảm tập trung đông người tại bệnh viện, giảm số lượng người dân phải đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Các số liệu tổng hợp được cho thấy, hàng trăm ca bệnh nguy kịch đã được cứu sống nhờ hệ thống khám chữa bệnh từ xa. Đây là những con số rất tích cực thể hiện hiệu quả đề án khám bệnh, chữa bệnh từ xa và việc triển khai công nghệ thông tin đối với lĩnh vực y tế, rút ngắn khoảng cách địa lý, kết nối các cơ sở y tế và mở ra cơ hội được điều trị có chất lượng cho rất nhiều bệnh nhân trên cả nước.

Một số ví dụ điển hình có thể kể đến như bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức có số lượng phòng tư vấn nhiều nhất (3 phòng), thực hiện nhiều ca bệnh hội chẩn tư vấn phẫu thuật từ xa; Bệnh viện Bạch Mai kết nối bệnh viện tuyến dưới (351 bệnh viện), nhiều chuyên gia đầu ngành các lĩnh vực tham gia hội chẩn. Bệnh viện tích cực thực hiện các ca bệnh tư vấn khám bệnh, chữa bệnh từ xa (240 ca), hội chẩn tư vấn chẩn đoán hình ảnh từ xa (81 ca) với sự tham gia; Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã thực hiện 267 buổi hội chẩn tư vấn khám bệnh, chữa bệnh từ xa cho 1449 ca bệnh; Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương TP. Hồ Chí Minh đã hội chẩn thường xuyên với các bệnh viện tuyến dưới đều đặn chiều thứ 5 hằng tuần, trong đó mạng lưới bao gồm các bệnh viện phía Nam và nhiều bệnh viện phía Bắc cũng tham gia…

Ở tuyến dưới, chất lượng dịch vụ y tế hạn chế hơn so với tuyến trên. Sau khi triển khai đề án “Khám, chữa bệnh từ xa”, 1500 bệnh viện tuyến dưới đã được kết nối vào mạng lưới qua hệ thống Viettel. Đã có trên 4000 nhân viên y tế tuyến trên và hơn 15000 nhân viên y tế tại tuyến dưới đã được kết nối, giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ  nhau trong công tác khám chữa bệnh và tư vấn. Các cơ sở y tế tuyến dưới đã được hỗ trợ chuyên môn thường kỳ và đột xuất từ các bệnh viện tuyến trên dựa trên nền tảng công nghệ thông tin; góp phần phòng chống dịch bệnh, giảm quá tải bệnh viện tuyến trên, nâng cao chất lượng, hiệu quả khám, chữa bệnh và sự hài lòng của người dân. Các bệnh viện bố trí lịch vào 1, 2 ngày trong tuần đều tổ chức các buổi hội chẩn trực tuyến Telehealth.

Với mục tiêu tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho tất cả người dân, kể cả những khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, hệ thống các phòng khám chữa bệnh ban đầu từ xa đã được các bệnh viện phối hợp và thiết lập. Sau 1 năm thực hiện đề án, nhiều cơ sở y tế đã kết nối qua hệ thống này mở ra cơ hội rất lớn cho người dân tại khu vực tuyến dưới được tiếp cận với các y bác sĩ tuyến trên, tiết kiệm được thời gian, công sức và kinh tế.

Ngoài những ca hội chẩn thông thường, các ca hội chẩn cấp cứu trực tuyến đã góp phần cứu được rất nhiều bệnh nhân ở tuyến dưới một cách kịp thời, hiệu quả. Các ca hội chẩn cấp cứu được thực hiện với đa dạng các ca bệnh thuộc nhiều chuyên khoa khác nhau từ tai nạn, ngộ độc, suy hô hấp, sốc phản vệ, sản giật và tiền sản giật, vỡ tử cung…; các đầu cầu đều sẵn sàng hỗ trợ tại bất kì thời điểm nào trong ngày. Điều này cho thấy sự tiếp cận với dịch vụ y tế của người dân đã được cải thiện đáng kể, tăng cơ hội cho rất nhiều người mắc bệnh nặng mà trước đây gặp khó khăn để cứu chữa.

Hiện nay, Luật khám bệnh, chữa bệnh và Luật bảo hiểm y tế không quy định về khám bệnh, chữa bệnh từ xa. Vì vậy, quá trình triển khai hoạt động khám bệnh, chữa bệnh từ xa thì chưa được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, gây khó khăn trong việc triển khi thực hiện. Do đó, Bộ Y tế đang khẩn trương rà soát để trình Quốc hội ban hành Luật khám bệnh, chữa bệnh và Luật bảo hiểm y tế sửa đổi để giải quyết các khó khăn, vướng mắc, định hướng gắn chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh với giá dịch vụ y tế, qua đó góp phần đẩy nhanh hơn nữa chất lượng khám, chữa bệnh các tuyến./.

024.37368315